Czarnkowska Spółdzielnia Mieszkaniowa w Czarnkowie trwale wrosła w społeczny i urbanistyczny obraz miasta.

Przyczyniła się do jego rozwoju – do tego, że w ciągu 50 lat wybudowała i oddała do użytku setki nowych mieszkań. Z powodzeniem można stwierdzić, iż zmieniła oblicze miasta.

 

Gdy wjeżdża się do Czarnkowa – obojętnie z której strony świata – w oczy rzucają się od razu kolorowe, odnowione elewacje budynków. W ciemno można powiedzieć, że są to budynki Czarnkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej.

 

Jubileusz 50-lecia istnienia skłania do refleksji, wspomnień i podziękowań tym wszystkim, których praca przyczyniła się do powstania i rozwoju Spółdzielni – do tego, że ona żyje, funkcjonuje i że w ciągu tych 50 lat wybudowała i oddała do użytku setki nowych mieszkań.

 

Dziś, mówiąc i pisząc o sukcesach Czarnkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w ciągu 50 lat swego istnienia, należy powiedzieć, że jest to głownie zasługa ludzi w niej i dla niej pracujących.

 

Po 50 latach mogą oni nie tylko spoglądać z dumą na wspólny dorobek, ale również z nadzieją i optymizmem myśleć o latach nadchodzących, mimo skomplikowanych uwarunkowań ekonomicznych, organizacyjnych i prawnych w jakich przyjdzie działać spółdzielniom mieszkaniowym.

 

W przypadku Czarnkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej powiedzenie „wszystko zależy od ludzi” po prostu się potwierdza.

Niniejsze opracowanie jest symbolicznym podziękowaniem dla tych wszystkich osób, które przyczyniły się do powstania Spółdzielni, do jej rozwoju i dzisiejszego dorobku oraz do tego, w jaki sposób na co dzień służy ona swoim Członkom i Mieszkańcom.

Jedzenie i schronienie, to jak długa jest historia ludzkości, najbardziej fundamentalne potrzeby człowieka. Jednak świadomość, że zapewnienie każdemu odpowiedniego, czy jak się często mówi – godnego mieszkania, powinno stać się solidarnym obowiązkiem społeczeństwa rodziła się bardzo powoli. Właśnie tworzenie się tej świadomości dało początek historii budownictwa społecznego. W nowożytnej Europie pierwsze ślady tego budownictwa pojawiają się w średniowiecznej Wenecji, gdzie władze miejskie zbudowały mieszkania dla rodzin wyróżniających się w bitwach marynarzy. Potem jeszcze tu i ówdzie można odnaleźć społeczne osiedla zbudowane przez władze miejskie czy możnych tego świata, którzy w ten sposób chcieli kogoś uhonorować lub poprawić swój nadszarpnięty wizerunek. Jednak są to przypadki sporadyczne, gdyż w ówczesnej Europie biedotę traktowano dość bezceremonialnie. Zgodnie z obowiązującą zasadą, że jałmużna nie może wspierać próżniactwa, wspomagano jedynie „dobrych biednych”, a więc biednych z niemocy (kaleki, sieroty, starcy) i biednych z przypadku (obłożnie chorzy, okaleczeni żołnierze, zubożali gospodarze). Tylko oni mogli liczyć na miejsca w przyszpitalnych przytułkach. Natomiast zdecydowanie i brutalnie, nierzadko karząc śmiercią, zwalczano włóczęgostwo, bardzo rozpowszechnione w średniowiecznej Europie. Włóczęgów czyli „złych ubogich” chciano wyrzucić z miast, oskarżając o biedę z marnotrawstwa lub rozrzutności. Powstawały pomysły na umieszczanie „ludzi bez panów i środków do życia” w „wioskach pracy”, gdzie mieszkali by oni, oddzielnie kobiety i mężczyźni, pracując dobrowolnie lub przymusowo w manufakturach.

 

Prawdziwa historia społecznego budownictwa zaczyna się dopiero wraz z początkiem kapitalizmu i exodusem ludności wiejskiej do miast w poszukiwaniu pracy. Tym razem idee budowy domów społecznych pochodzą od higienistów, filantropów i fabrykantów. Te działania szybko stały się niewystarczające, gdyż wraz z uprzemysłowieniem, w błyskawicznym tempie powstawać zaczęły slumsy urągające warunkom sanitarnym.

Przełom XIX i XX wieku jest to początek mieszkaniowej polityki państwa i wzrost roli władz samorządowych. Powstają pierwsze ustawy mieszkaniowe. Kolebką spółdzielczości mieszkaniowej była Anglia. Powstające tam na początku XIX w. pierwsze spółdzielnie budowlane miały formę spółek akcyjnych albo klubów z bardzo wysokim udziałami. W drugiej połowie XIX wieku ruch spółdzielczy zaczął się rozwijać w Niemczech, z tendencją do budowy domów wielomieszkaniowych.